Capaciteitsuitbreiding

Belang opslagfunctie

De opslagfunctie is van groot belang voor de flexibiliteit in de gasvoorziening, vanwege de sterk variërende vraag naar gas binnen een dag. We zijn goed te vergelijken met het buffervat in een cv-installatie. Er stroomt de hele dag water door de leidingen van de cv. Het buffervat is bedoeld om overschotten op te vangen en tekorten aan te vullen. Zo werkt aardgasbuffer Zuidwending eigenlijk ook. De druk in het Nederlandse gasnet is vrijwel overal gelijk en onze klanten moeten in principe ieder uur van de dag evenveel gas leveren aan het net als ze er vanaf halen. Ze gebruiken dit gas voor levering aan huishoudens en bedrijven voor de warmtevraag, douchen en om op te koken. Wij zijn voor hen het drukvat / expansievat. Het gas dat onze kant op komt, slaan we voor hen tijdelijk op en leveren dat als hun afnemers  extra gas nodig hebben, bijvoorbeeld huishoudens en elektriciteitscentrales in de ochtend en in de avond wanneer de piekvraag naar gas hoog is.

Veranderingen energiegebruik

Het energiegebruik in Nederland gaat veranderen. Wellicht kent u termen als ‘all-electric’, ‘van gas los’ en ‘gas op maat’. Ze geven aan dat we meer duurzaam opgewekte elektriciteit willen gaan gebruiken en minder aardgas. Maar het aanbod van energie uit zon en wind is zeer veranderlijk. Soms waait het nauwelijks of schijnt de zon niet. Elektriciteitscentrales springen dan bij om te zorgen dat u toch voldoende elektriciteit geleverd krijgt thuis. Momenteel leveren onder andere kolencentrales die elektriciteit, maar die zullen we in de energietransitie als eerste sluiten. Gascentrales zullen de rol dan overnemen. Het zal nog tientallen jaren duren voordat we aardgas vervangen hebben door groen gas of andere duurzame opties. Intussen neemt de gaslevering uit Groningen af waardoor het Slochterenveld meer constant wordt bedreven en minder flexibel kan worden ingezet. ‘Vroeger’ leverde dit veld meer gas op piekmomenten en minder op dalmomenten. Flexibiliteit in gaslevering is en blijft dus nog lange tijd belangrijk. Aardgasbuffer Zuidwending kan als drukvat betrouwbare buffercapaciteit leveren en is als enige in de wereld in staat om binnen 15 minuten bij te schakelen of om te schakelen van bijvoorbeeld injectie naar uitzenden van gas. De buffer is daarmee zeer geschikt om de transitie te ondersteunen.

Uitbreiding gasopslagcapaciteit

We hebben onderzocht of het nodig is om onze capaciteit voor opslag uit te breiden. Dat onderzoek wijst uit dat er behoefte is aan een extra gascaverne, naast de vijf die reeds in gebruik zijn. Er zijn momenteel twee cavernes (A1 en A5) welke door AkzoNobel worden gebruikt voor het winnen van zout. Deze zijn bijna zo ver uitgeloogd dat ze geschikt zijn voor gasopslag. We hebben er voor gekozen om een van deze cavernes (A1) in gebruik te gaan nemen om de capaciteit van de gasopslag uit te breiden.

 

Proces, planning en vergunningen

We hebben eind 2017 besloten de caverne in gebruik te nemen en enkele aanpassingen aan onze installatie te doen.  De vergunningen voor het verder uitlogen van caverne en het maken van het boorgat en bovengrondse werken zijn al aanwezig. Deze zijn afgegeven voor alle tien cavernes. Wel moet het opslagplan van de aardgasbuffer worden vernieuwd: voor deze vernieuwing is in juli 2017 een aanvraag ingediend bij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

  Aanvrager Bevoegd gezag Soort vergunning Status
Bovengrondse bouwwerken cavernepad EnergyStock Ministerie EZK Omgevingsvergunning Gereed
Aanvraag instemming wijziging opslagplan EnergyStock Ministerie EZK Opslagvergunning In behandeling
Zoutwinningsvergunning AkzoNobel Ministerie EZK Winningsvergunning Ter inzage
Installatie cavernepad + flowline + GTI EnergyStock Ministerie EZK Omgevingsvergunning In voorbereiding
Bodem EnergyStock Waterschap Hunze & Aas Onttrekking- en lozingsvergunning In voorbereiding
Aanleg dammen en duikers EnergyStock Waterschap Hunze & Aas Keurontheffing In voorbereiding

Conceptplanning

Tijdens het eerste deel van de werkzaamheden krijgt de caverne zijn definitieve vorm. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd door Akzo Nobel. Het gaat om:

  • Begin 2018: Boren conductor (richtpijp van 32 inch).
  • Jan – mrt 2018: Voorbereiden boorkelder en opstelplaats boortoren.
  • Apr – jun 2018: Boren van het tweede boorgat en aanbrengen van de 18 inch boorpijp. Hiervoor wordt een boortoren van  Itag geplaatst. Waarschijnlijk vinden de werkzaamheden gedurende circa 8 weken 24/7 plaats.
  • Jun – jul 2018: Constructiewerkzaamheden voor het aansluiten van het tweede boorgat.
  • Jul 2018 – jul 2019: Uitlogen van het laatste deel (nog ca. eenderde) van de caverne, Het pekel wordt via bestaande transportleidingen van Akzo Nobel naar de productielocatie van Akzo gebracht.
 

Het tweede deel van de werkzaamheden betreft het geschikt maken van de caverne voor gasopslag. Het gaat om:

  • Aug – okt. 2019: Gereed maken van de welput en het aanbrengen van een 13 inch gaspijp. Hiervoor wordt een workover geplaatst bestaande uit zeecontainers. Waarschijnlijk vinden de werkzaamheden gedurende circa 4 weken 24/7 plaats.
  • Sept – nov 2019: Constructiewerkzaamheden voor het aansluiten van het tweede boorgat.
  • Apr – sept 2020: Debrining: door gas in de caverne te pompen wordt het laatste pekel eruit gedrukt.
  • Sept – okt 2020: Constructiewerkzaamheden voor de finale ombouw naar de operationele fase en het verwijderen van de debrininginstallatie.
  • Vanaf 1 okt 2020: Caverne A1 onderdeel van normaal operationeel bedrijf Aardgasbuffer Zuidwending.
 

Werkzaamheden

De uitbreiding met een gascaverne doorloopt meerdere fasen. De fase die de meeste tijd inneemt is het uitlogen van de caverne. Hiervoor heeft AkzoNobel de afgelopen jaren zout gewonnen uit de ondergrond door met pekelwater het zout los te weken in de vorm die nodig is voor een gascaverne. Caverne A1 staat momenteel vol pekelwater en is vrijwel gereed voor het ombouwen naar gasopslag. Om de caverne geschikt te maken voor gasopslag, gaan we een extra  boorgat en put maken waarlangs het gas in en uit de caverne kan stromen en zullen we voor de gasopslag de putten gaan voorzien van zogenoemde well-heads.

Op onderstaande afbeeldingen ziet u hoe de zogenoemde cavernepad er nu uitziet en welke vorm het heeft na afronding van de werkzaamheden.

Voor het uitvoeren van de werkzaamheden is tweemaal een installatie nodig die enige tijd blijft staan en gedurende een aaneengesloten periode 24/7 werkzaamheden uit zal voeren.
Boortoren.
Boortoren.
Workover.
Workover.

Overlast

We zullen er alles aan doen de overlast zo veel mogelijk te beperken en raden u aan om u – net als in het verleden – bij ons te melden wanneer u wel overlast ervaart. Denk hierbij aan overlast van licht of geluid of werkverkeer dat niet via de voorgestelde routes (Tonckelweg – Noorderwijkweg) rijdt. U kunt tijdens kantooruren bellen met 0598 – 31 5000. Buiten kantooruren is onze centrale commandopost bereikbaar op 050 – 521 1500.